شنبه 23 مرداد 1389
صنعت ومعدن خوزستان
 
صنعت ومعدن
صنعت وصنعتی شدن درایران همزمان ومقارن باکشف واستخراج نفت از مسجد سلیمان آغاز شد . انگلیسی ها نفت را درخوزستان یافته و صنعت نفت وصنایع وابسته به آن را پایه گذاری کردند. تاسیس پالایشگاه آبادان موجب شد برای اولین بار درایران شهری حول محور صنعت شکل گرفته وتفاوتهای فرهنگی مردمی که از مناطق مختلف برای کار به آبادان هجوم آورده بودند ، دردل فرهنگ جدید کارصنعتی ، هضم وجذب شود . نفت وگاز ودیرتر صنایع فولاد ونیشکر وسدهای متعدد وپتروشیمی و... همه سبب شدند خوزستان به همراه آذربایجان شرقی واصفهان جزو صنعتی ترین استانها کشور باشد . قابلیتها ومزیتهای دیگر این استان نیز کمک کردند تا صنعت ریشه هایش را درتاروپود زندگی مردم این منطقه بدواند. خوزستان زمینه ای لازم برای رشد وتوسعه صنعتی را درخود داشت ودرطول سالیان گذشته نیز بازسازی صنایع استان تا حد بسیار بالایی به رونق دوباره زندگی واقتصاد یاری رسانیده است. وضعیت آماری، قابلیتها ومزیتهای سرمایه گذاری ،‌محدودیتها ،‌مشکلات وراهبردها وسیاستهای توسعه صنعتی ومعدنی استان درپی خواهد آمد.
 
قابلیتها وامکانات
1-    بیش از یک سوم آبهای جاری کشور دراین استان زرخیز جاری اند. رودخانه های پرآب کارون،‌کرخه،مارون،جراحی و... خوزستان رادارای آب فراوان (یکی از پیش نیازهای مهم ومحوری وجود صنعت)نموده است. ایجاد واجرای طرحهای بزرگ ومهمی همچون فولاد،نیشکر وصنایع جانبی آن وپتروشیمی درخوزستان به دلیل وجود فراوان این ماده حیاتی بوده است.
2-    خوزستان ازطریق خلیج فارس به کشورهای عربی منطقه وهمچنین تمام دنیا مرتبط است. دسترسی آسان وسریع به آبهای بین المللی ازطریق بنادر بزرگ امام،ماهشهر،آبادان وخرمشهر وبنادر کوچک دیگر که ظرفیتی معادل 28 میلیون تن دارند، هزینه های واردات ماشین آلات ومواد اولیه ، همچنین صادرات محصولات تولیدی خوزستان را بشدت کاهش داده وسرمایه گذاری دربخشهای مختلف اقتصادی استان را پربازده نموده است.
3-    وجود 9 طرح بزرگ کشت وصنعت نیشکر وصنایع جانبی آن که محصولاتی به شرح زیر تولید نموده ویاخواهد نمود،نقش مهمی دراشتغالزایی وتوسعه صنعتی استان خواهد داشت.
شکر: یک میلیون تن درسال
ملاس:412 هزار تن درسال
باگاس:3 میلیون و160 هزارتن درسال
 
4-    وجود 31000 هکتارنخیلات که سالیانه 120 هزارتن خرمای مرغوب تولید میکنند. مزیتی است که با استفاده از آن وسرمایه گذاری درصنایع جانبی وتبدیلی می توان ارزش افزوده بالایی ایجاد وازمحل صادرات وفروش این تولیدات در بازارهای بین المللی ارزمناسبی واردکشور نمود .هم اکنون ظرفیت واحدهای جانبی این محصول حدود 1505 تن ومجموع ظرفیتهای طرحهای با پیشرفت اجرایی بالای 20 درصد حدود 41000 تن است.
5-    دانشگاههای بزرگ ومهمی همچون شهید چمران ، علوم پزشکی،صنعت نفت ، دانشکده پرستاری وآموزشکده فنی – صنعتی نفت اهواز به همراه 10 واحد شهرستانی دانشگاه آزاد اسلامی ، 11 واحد شهرستان دانشگاه پیام نور ، دانشگاه جامع علمی – کاربردی از مراکز علمی آموزش استان میباشند که تامین نیروی متخصص وماهربرای صنایع استان را برعهده دارند. ضمن آنکه خوزستان به دلیل آنکه از دیرباز ازقطبهای مهم صنعتی کشور بوده ، همواره نیروهای فنی ومتخصص رادرخود داشته وازاین نظر کمبودی متوجه صنعت ومعدن استان نمیباشد.
6-    منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر و2300 هکتار منطقه آزاد صنعتی آبادان وخرمشهر با وجود تسهیلات ویژه این مناطق برای صادرات محصولات صنعتی وواردات مواد اولیه ، مزیت دیگر این استان برای سرمایه گذاری دربخش صنایع ومعادن میباشند.
7-     برخلاف بسیاری دیگر ازاستانهای کشور که وضع بد محورهای ارتباطی وراههای ترانزیتی آنها مانع و سد بزرگ فعالیتهای اقتصادی اند ، خوزستان با داشتن 673 کیلو متر راه آهن که معادل 7/7 درصد کل کشور میباشد و همچنین 2 فرودگاه بین المللی و 6 فرودگاه فعال دیگر از این نظر وضع مناسبی دارد .
8-    وجود صنایع فلزی مادر ازجمله مجتمع فولاد ، نورد و لوله اهواز ، سپنتا ، فولاد کاویان ، لوله سازی خوزستان وراکتور سازی زمینه ساز ایجاد صنایع پایین دست فلزی در استان است . ضمن آنکه صنایع بزرگ کانی غیر فلزی مثل کارخانه سیمان خوزستان ، کارون و بهبهان نیز زمینه ساز طرحهای جانبی می باشند .
9-    صنایع شیمیایی ، پتروشیمی وپالایشگاه نیز در خوزستان جایگاه رفیعی دارند . حدود یک دوم کل محصولات پتروشیمی کشور در این استان تولید می شوند . ضمن آنکه واحدهای بزرگی در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر در حال اجرا می باشند که رتبه استان را ترفیع خواهند بخشید . پالایشگاه آباذان نیز روزانه 54 هزار تن تولید انواع فرآوردهای فنی نیاز استان در این زمینه را مرتفع می سازد .
10-  تمامی شهرستان ها ی استان دارای شهرک صنعتی فعال و آماداه ارائه خدمات می باشند . 22 شهرک صنعتی در خوزستان با 2399 هکتار مساحت نقش مهم و موثری در ایجاد صنایع گوناگون استان خواهند داشت .
11- با توجه به نقش تجارت الکترونیکی و فناوری اطلاعات در جذب سرمایه گذاری خارجی وصادارات صنعتی ، شرکت شهرک های صنعتی استان اقدام به ایجاد یک برج نرم افزاری به مساحت 10 هزار متر مربع نموده است که توان استقرار وسازماندهی واحدهای مهندسی وانفور ماتیکی جهت توسعه فناوری اطلاعات (IT ) و خدمات رسانی به صنایع مختلف را دارد .
12- خوزستان از استانهایی است که کشاورزی در آنها مهم واستراتژیک است . 2 میلیون هکتار زمین مستعد کشاورزی با محصولاتی مانند گندم ، شلتوک ، حبوبات ، سبزیجات ، خرما ، جو ، علوفه و... امکان ایجاد طرحهای جانبی رابه خوزستان بخشیده است. ضمن آنکه وجود حدود 7 میلیون رأس دام و3 میلیون قطعه طیور می تواند سرمایه گذاری درفرآوری محصولات دامی را توجیه پذیر نماید. در زمینه شیلات نیز استان با داشتن 2000 هکتار سایت پرورش ماهی وتوسعه 6 طرح دیگر با مساحت17500 هکتار باتوان تولید 8000 تن گوشت سفید وهمچنین دارابودن منابع آبی همچون هورالعظیم و هور شادگان وهمچنین استحصال ماهی وآبزیان دیگر از دریای آزاد وآبهای ساحلی میتواند انگیزه مناسبی برای ایجاد صنایع جانبی شیلات باشد.
13- استان این مزیت را دارد که از محل صادرات صنایع دستی درآمد کلانی کسب نماید. این صنعت به دلیل زودبازده بودن ، ارزش افزوده بالا ، هزینه کم سرمایه گذاری ومزایای دیگر از ابزارهای مهم توسعه استان است . گسترش وهدایت اقشار مختلف درتولیدات صنایع دستی وصادرات محصولات می تواند این مهم را محقق نماید.
14- علاوه بر همه موارد فوق موقعیت جغرافیایی خوزستان نیز خود مزیت بزرگ استان است. همسایگی با کشورهایی که درآمد سرانه آنها جزو بالاترین درآمدهای سرانه دنیاست وهمسایگی باعراق کشوری که بازسازی اولویت اول آن است، فرصت مناسبی را دراختیار خوزستان قرارداده تا پایگاه صادرات تولیدات ایران به این کشور باشد. با به ثمر رسیدن طرح اتصال راه آهن سراسری(از طریق خرمشهر- ابصره) به راه آهن عراق می توان صادرات محصولات صنعتی به عراق راجزو برنامه های مهم اقتصادی استان وکشور قرار داد. ضمن آنکه ازطریق دریا علاوه بر آنکه امکان تردد کشتی های تجاری بین خوزستان ودنیا وجود دارد ، به وسیله کشتی های حاشیه خلیج فارس را دارند، ارتباطات بین خوزستان واین کشورها تقویت خواهد شد.
15- مردم جنوب وجنوب غربی خوزستان از نظر فرهنگی ، زبان وسنت مشترکات زیادی با مردم کشورهای همسایه از جمله عراق وکشورهای حاشیه خلیج فارس دارند که این خود موجب ارتباط بیشتر ومؤثرتر به منظور بازاریابی وتبادلات صنعتی استان با دنیای خارج خواهد شد.
16- وفور مواد اولیه سیمان وسهولت استخراج این مواد به منظور توسعه صنعت سیمان دراستان وجود ذخایر عظیم ماسه سنگ که درساخت وساز تاسیسات زیربنایی نقش اساسی دارد،وجود حفاری چاه های نفت به عنوان جایگزین میکا وخوراک طیور،وجود ذخایر ماده معدنی سلستین که می توان از آن سولفات وکربنات استرانسیم تولید وصادر نمود،وجود چشمه ها وآبهای شور جهت تولید نمک های خوراکی وصنعتی واستحصال نمک های دیگر مانند مینزیا،وجود ذخایر فسفات وامکان ایجاد طرح تولید اسید فسفریک ومواد اولیه کود شیمیایی (هم اکنون خاک فسفات مورد نیاز واحد اسید فسفریک پتروشیمی رازی از خارج کشورتامین میشود)، وجود ذخایر عظیم آهک درمناطق شرقی وشمالی استان که درصنایع فولاد، سیمان،قند،کاغذ سازی کاربرد فراوان دارد(همچنین امکان احداث کارخانه تولید کاربیت فراهم میباشد)،وجود ذخایر عظیم سنگ گچ که امکان تولید پودرگچ ساختمانی ودیگر مواد منجمد گچ طبی ، وجود ذخایر عظیم دولومیت که کاربرد اساسی درصنعت فولادبه عنوان کمک ذوب و همچنین امکان احداث کارخانه آجر نسوز دولومیتی ،وجود ذخایر قابل توجه سنگ نمک وکاربرد آن درصنعت حفاری چاه های نفت وپتروشیمی وصنایع همگی ازقابلیت وامکانات موجود معادن استان میباشد.(لازم به ذکر است میزان ذخایر قطعی شده معادن استان خوزستان 000/000/200/2 تن میباشد).
 
امتیاز دهی
 
 

کلیه حقوق این پورتال متعلق به وزارت امور اقتصادی و دارایی می باشد
^